Τετάρτη, 23 Απριλίου 2014

Μενούζα: το ατομικό κοκορετσάκι

Η κρητική εκδοχή του κοκορετσιού !


Τις τελευταίες δεκαετίες και στην Κρήτη έχει καθιερωθεί το σουβλιστό αρνί και το "πανωμερίτικο" κοκορέτσι στη μεγάλη σούβλα. Είναι μεζές παρέας και έτσι βολεύει η μεγάλη ποσότητα ιδιαίτερα το Πάσχα που μαζεύονται πολλοί  στα τραπέζια μας. Είχαμε όμως  και στην Κρήτη τα κοκορετσάκια μας, τις μενούζες.  Μικρά ατομικά κοκορετσάκια με εντελώς ανάλογο τρόπο παρασκευής με το κλασικό κοκορέτσι και τα ίδια υλικά. Το μέγεθός τους , τους δίνει το πλεονέκτημα να μπορούν να ψηθούν και στο φούρνο της κουζίνας κι έτσι μπορούμε να τα φτιάχνουμε  ακόμη κι αν δεν διαθέτουμε αυλή και σούβλα. Είναι ωραίος μεζές και προσφέρεται για οινοποσίες…


Η  ονομασία μενούζα δεν παραπέμπει ετυμολογικά σε άλλη κρητική λέξη. Με ένα μικρό ψάξιμο στο internet βρήκα ότι υπάρχει  η λέξη menuza στα ισπανικά και σημαίνει μικρός, λεπτός. Μπορεί  βέβαια ο συσχετισμός να είναι τυχαίος …
Μενούζες έφτιαχναν στην Κρήτη σε κάθε περίπτωση που απαιτούσε σφάξιμο πολλών ζώων. Σύμφωνα με τους Ν. και Μ. Ψιλάκη , με τα εντόσθια από τα σφάγια που ετοίμαζαν για  γάμους , και πανηγύρια (όχι μόνο το Πάσχα δηλαδή) ετοίμαζαν τις μενούζες (η αναφορά γίνεται στο βιβλίο τους Κρητική Κουζίνα). 


Εγώ έφτιαξα μία όλη κι όλη, με τα περισσεύματα από τα εντόσθια που χρησιμοποίησα για τους   τζιγεροσαρμάδες  της  Στέλλας Σπανού. Κράτησα και λίγα από τα εντεράκια της μαγειρίτσας και νάτην η μενούζα μου. Σε κάθε περίπτωση είναι πιο εύκολο να τις φτιάξουμε απ’ ότι το κοκορέτσι. Εξάλλου δεν είναι πάντα πολυάριθμες οι παρέες…

Υλικά:

Έντερα από αρνί ή κατσίκι
1 συκωταριά με τα όλα της (συκώτι, πνεύμονες, καρδιά) από μικρό αρνί ή κατσίκι
Γλυκάδια
Αλάτι
Πιπέρι
Ρίγανη
Προαιρετικά κύμινο, μπαχάρι ή ότι άλλο μπαχαρικό μας αρέσει
Λεμόνι και ξύδι για το πλύσιμο των εντέρων 
Λεμόνι για το σερβίρισμα

Επί το έργον:


Πλένουμε πολύ καλά τα έντερα. Δεν παραλείπουμε να τα γυρίσουμε με μια βελόνα πλεξίματος. Αναλυτικά  την ετοιμασία των εντέρων την περιγράφω στη συνταγή για τα κρητικά γαρδουμάκια. Τα αφήνουμε με τις λεμονόκουπες και ετοιμάζουμε τη συκωταριά: 


Κόβουμε σε μικρά κομμάτια, σε μέγεθος λουκουμιού όλα τα εντόσθια και τα πλένουμε πολύ καλά. Τα αλατοπιπερώνουμε και προσθέτουμε τα μπαχαρικά της αρεσκείας μας. Τα αφήνουμε για λίγο σε στραγγιστήρι  να φύγουν τα υγρά τους και αρχίζουμε να τα περνάμε σε ξύλινα ή μεταλλικά σουβλάκια. 


Βάζουμε εναλλάξ κομματάκια απ’ όλα τα είδη. Παίρνουμε ένα εντεράκι και το τυλίγουμε πρώτα παράλληλα με το σουβλάκι και μετά γύρω από τα εντόσθια. 


Αν δεν φτάσει παίρνουμε και δεύτερο. Όταν ετοιμάσουμε όλα τα κοκορετσάκια μας τα βάζουμε σε ταψάκι  και τα ψήνουμε στο φούρνο για 1.5 ως 2 ώρες, ανάλογα με το μέγεθός τους . 


Τα γυρίζουμε να κοκκινίσουν απ’ όλες τις πλευρές. Όταν είναι έτοιμα, βγάζουμε το σουβλάκι και τα κόβουμε σε μεριδούλες με πάχος 1,5-2 εκατοστά. Τα σερβίρουμε ζεστά, με λεμόνι.


Παρατηρήσεις:

1)Αν έχουμε σκεύος  σε κατάλληλο μέγεθος ώστε να στηρίζονται οι μενούζες στα τοιχώματά του και να στάζουν τα υγρά τους στον πάτο, προτιμούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό για να ψήσουμε τις μενούζες μας.

2) Μπορούμε να κάνουμε πολύ μικρές (ατομικές) ή λίγο μεγαλύτερες μενούζες. Θα προσαρμόσουμε ανάλογα το μέγεθος που θα κόψουμε τα εντόσθια.

3)Εννοείται ότι μπορούμε να ψήσουμε τις μενούζες μας στα κάρβουνα, πάνω σε σχάρα. Από τώρα και μετά που ανοίγει ο καιρός και αρχίζουν οι εξορμήσεις, είναι μια καλή ιδέα για μεζεδάκι…

Χριστός Ανέστη και Χρόνια Πολλά σε όλους τους εορτάζοντες των ημερών. Να τους χαιρόμαστε!



Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

Πασχαλινό τραπέζι


Νέες προσθήκες...


Η προπέρσινη ανάρτηση για όσους θέλουν να προσθέσουν άρωμα Κρήτης στο πασχαλινό τους τραπέζι, συμπληρώνεται  φέτος με  κάποια από τα ανοιξιάτικα και πασχαλινά πιάτα που πρόσθεσα αργότερα στο blog . Με ένα κλικ ΕΔΩ θα βρείτε συγκεντρωμένες πολλές κρητικές λιχουδιές . Σαλάτες διάφορες, μια υπέροχη παραδοσιακή χανιώτικη κρετότουρτα, φαγητά με αρνάκι και κατσίκι, καλιτσούνια (ανεβατά και λυχναράκια) και  ελαφριά επιδόρπια.  Τα καινούρια δείτε τα παρακάτω.  Προτείνω να δοκιμάσετε κάποια στιγμή την υπέροχη σαλάτα με τον "αροδαμό τσι λεμονιάς" , το παραδοσιακό Λαμπριάτικο αρνί από τα Καπετανιανά Ηρακλείου και τα κρητικά γαρδουμάκια.   Με "κλικ" στον τίτλο της συνταγής πηγαίνετε στην σχετική ανάρτηση.

Κατ' αρχήν ένα αλάδωτο νηστίσιμο γλυκάκι  για τις υπόλοιπες μέρες της νηστείας:













Μια καινούρια   
                                           
                                           δροσερή πατατοσαλάτα 


Και την κορυφαία


Για το κλείσιμο



που για το Πάσχα το γαρνίρουμε με μαρμελάδα φράουλα ή γλυκό φράουλα 
και ωμές φράουλες 



Με τα αυγά που θα περισσέψουν θα φτιάξουμε τις επόμενες μέρες  μικρά ατομικά ρολά


Αν  δεν προλάβατε να φτιάξετε το λικέρ λεμόνι που ταιριάζει πολύ για το κλείσιμο του γεύματος,


φτιάξτε σήμερα το λικέρ με σιρόπι φράουλας που ετοιμάζεται γρήγορα:



Μη ξεχάσετε να αναζητήσετε τα υπέροχα κρητικά τυριά και τυροκομικά προϊόντα. Η μυζήθρα , η γραβιέρα, το ξύγαλο ταιριάζουν πολύ με τα πασχαλινά εδέσματα!
 
Καλή Ανάσταση! 


Εύχομαι να περάσετε όμορφα τις γιορτινές μέρες, με υγεία  και χαρά και με τη συντροφιά και την αγάπη των δικών σας ανθρώπων!



Τετάρτη, 16 Απριλίου 2014

Τα αλάδωτα της Μεγαλοβδομάδας : Ταχινόσουπα με κοφτό μακαρονάκι

Παραδοσιακό πιάτο της  Μεγάλης Τετάρτης και της Μεγάλης Παρασκευής


Η νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας είναι η πιο αυστηρή νηστεία του χρόνου. Ακόμη και όσοι δεν τηρούν τις υπόλοιπες νηστείες, τούτη τη βδομάδα δεν τρώνε «λεριά». Λεριά λέμε στην Κρήτη τα μη νηστίσιμα τρόφιμα. Πολλοί ίσως να νηστεύουν  για να απολαύσουν καλύτερα τα πασχαλινά εδέσματα. Η στέρηση αυξάνει την όρεξη…
        


Οι περισσότεροι πια πιστεύουν  πως η νηστεία είναι προσωπικό ζήτημα κι έτσι οι περισσότεροι, ακόμα και οι θρησκευόμενοι την προσαρμόζουν στα μέτρα τους. Βέβαια με τις γαριδομακαρονάδες και τις σοκολατόπιτες είναι αστείο να μιλάμε –δεν εξαιρώ τον εαυτό μου- για δοκιμασία και πειθαρχία και για νηστεία τελικά.  Έτσι νηστεύει κανείς όλο το χρόνο που λέει ο λόγος…  


Παλιότερα τα πιάτα της Μεγάλης εβδομάδας ήταν λιτά και ταπεινά. Με εξαίρεση την Μεγάλη Τρίτη και την Μεγάλη Πέμπτη που κάποιοι έτρωγαν λαδωμένο φαγητό (χαρακτηριστικά είναι τα ντολμαδάκια της Μεγάλης Πέμπτης) , τις υπόλοιπες μέρες ήταν επιβεβλημένη η αποχή και από το λάδι.  Η κατανάλωση λαδιού ήταν απαγορευμένη ακόμη και το Μεγάλο Σάββατο μέχρι την ώρα της Ανάστασης.  «Ένα  μόνο Σάββατο από όλα τα Σάββατα της χρονιάς νηστεύεται το λάδι . Το Μεγάλο Σάββατο» επιμένει η μάνα μου και το τηρεί ακόμη. 

΄
Η σημερινή σουπίτσα είναι ένα από αυτά τα παλιά απλά μεγαλοβδομαδιάτικα πιάτα. Δυο υλικά όλα κι όλα κι όμως είναι νόστιμη και σχετικά χορταστική. Ειδικά για βράδυ είναι ιδανική. Την συνήθιζαν την Μεγάλη Τετάρτη ή τη Μεγάλη Παρασκευή ή για δείπνο της παραμονής της μέρας που θα κοινωνούσαν.
Είχα ξεχάσει πόσο νόστιμη ήταν. Παρόλο που η μάνα μου τη φτιάχνει πολύ συχνά-όποτε νηστεύει  το λάδι- εγώ είχα χρόνια να τη γευτώ. Λάθος! 


Υλικά (για 2-3 πιάτα)

1 κούπα κοφτό μακαρονάκι
2 κουταλιές  σούπας ταχίνι
Αλάτι

Επί το έργον:


Βράζουμε σε αλατισμένο νερό τα μακαρονάκια σύμφωνα με τις οδηγίες του πακέτου. Φροντίζουμε στο τέλος να μείνει με τόσο νερό ώστε να σκεπάζεται το ζυμαρικό. Αν είναι πολύ, αδειάζουμε λίγο στο νεροχύτη...


Αφήνουμε την κατσαρόλα πάνω στο μάτι να σιγοβράζει. 


Σε ένα βαθύ πιάτο βάζουμε το ταχίνι με 3-4 κουταλιές νερό σε θερμοκρασία δωματίου και τα ανακατεύουμε ζωηρά να γίνουν σαν κρέμα. Το ταχίνι ασπρίζει, γίνεται ακόμη πιο κολλώδες και παραδόξως πιο πηχτό με το νερό. 


Προσθέτουμε λίγο νεράκι ακόμη και μετά σιγά καυτό νερό από την κατσαρόλα με το μακαρονάκι, συνεχίζοντας το κτύπημα όπως κάνουμε στο αυγολέμονο. Όταν βάλουμε αρκετό νερό , αδειάζουμε στην κατσαρόλα, ανακατεύουμε καλά και αποσύρουμε από το μάτι. 


Αφήνουμε να σταθεί 5 λεπτά και σερβίρουμε. 

Παρατηρήσεις:

1)Και το ταχίνι κόβει όπως το αυγολέμονο! Γι αυτό πρώτα χτυπάμε με κρύο νερό και μετά προσθέτουμε σταδιακά καυτό νερό.

2)Εννοείται ότι μπορούμε να βάλουμε οποιοδήποτε ζυμαρικό μας αρέσει, αλλά το κοφτό μακαρονάκι ταιριάζει πιο πολύ απ’ όλα γιατί το ζουμάκι το διαπερνά και το νοστιμίζει.


Related Posts with Thumbnails